„Rodzina-przestrzeń relacji i wsparcia”
2. marca – 31. grudnia 2026 r.
W naszym tegorocznym projekcie, jako formy wsparcia dla rodzin przewidujemy: indywidualne konsultacje psychologiczne, terapię rodzin i par oraz warsztaty i grupę wsparcia, w tym roku szczególnie dedykowaną alienowanym ojcom.
ZAWARTOŚĆ MERYTORYCZNA I SZCZEGÓŁY WARSZTATÓW:
• TRENING UMIEJĘTNOŚCI WYCHOWAWCZYCH
Dla rodziców, którzy czują potrzebę rozwoju swoich kompetencji rodzicielskich proponujemy cieszący się stałym powodzeniem warsztat pn: „Trening umiejętności wychowawczych” inspirowany programem „Szkoła dla rodziców i wychowawców” opracowanym przez J. Sakowską w oparciu o koncepcję „Wychowania bez porażek” T. Gordona oraz książkę A. Faber i E. Mazlish „Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały; jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.” Warsztat uczy budowania relacji w duchu podmiotowości i dialogu. Nauka otwartego porozumiewania się w rodzinie, przyczynia się do budowania silnej więzi między rodzicami a dziećmi.
Cele warsztatu to:
• nauka praktycznych umiejętności budowania prawidłowych relacji rodzica z dzieckiem,
• pogłębienie samoświadomości i refleksji na temat skuteczności określonych metod wychowawczych, zakwestionowanie funkcjonujących w społeczeństwie stereotypów i mitów dotyczących wychowania,
• uświadomienie rodzicom, że skuteczność wychowania zależy w znacznym stopniu od osoby wychowującego, co oznacza, że aby zmienić dziecko, należy zacząć od zmiany siebie.
Program zajęć warsztatowych obejmuje 7 cotygodniowych spotkań, trwających 2 godziny (po 60 min.) na platformie edukacyjnej ZOOM, dzięki czemu mogą w nich uczestniczyć rodzice z odległych miejscowości naszego województwa.
• MOJE WYJĄTKOWE DZIECKO
Dla rodziców oraz opiekunów pieczy zastępczej proponujemy zmodyfikowany (dzięki doświadczeniom z ubiegłorocznego projektu) cykl warsztatów edukacyjno – wspierających „Moje wyjątkowe dziecko”, który jest przeznaczony dla rodziców dzieci z ASD i FASD. Spotkania poświęcone będą praktycznym sposobom zapobiegania tzw. zachowaniom trudnym (agresja, autoagresja, zachowania destrukcyjne) oraz metodom kształtowania prawidłowych wzorców zachowań u dzieci. Histeria, bunt, agresja, autoagresja, niszczenie przedmiotów oraz inne trudne często zagrażające zdrowiu i życiu zachowania dziecka, stanowią codzienność życia rodzinnego. Jak rodzice powinni właściwie na nie reagować? W jaki sposób skutecznie rozwijać pożądane zachowania, gdy rodzicowi towarzyszy poczucie bezradności, brak sił i spadek nastroju? Na warsztatach poznają oni metody redukowania zachowań niepożądanych, ćwiczenia proaktywne zachęcające dzieci do właściwego zachowania, zasady różnicowego wzmacniania zachowań pożądanych oraz podstawowe techniki lepiej organizujące przestrzeń domową osób z autyzmem i FASD. Spotkania będą prowadzone stacjonarnie w Centrum Terapii EGEO specjalizującym się w pracy z dziećmi z autyzmem i schorzeniami pokrewnymi, co umożliwi zademonstrowanie praktycznych rozwiązań różnych problemów w oparciu o prezentacje i filmy z interwencji w sytuacjach trudnych. Dzięki temu rodzice/opiekunowie pieczy zastępczej otrzymają nie tylko wsparcie, ale i nowe narzędzia do pracy ze swoimi dziećmi oraz informacje, jak dalej rozwijać swoje kompetencje. Warsztat obejmuje 7 spotkań po 2 godziny (120min.)
• PROGRAM WZMACNIANIA RODZINY 10-14
Dla rodziców/opiekunów pieczy zastępczej, którzy borykają się z problemami dzieci w okresie adolescencji, ich zachowaniami opozycyjno-buntowniczymi, łamaniem zasad i zachowaniami ryzykownymi, dedykujemy Program Wzmacniania Rodziny, w którym będą uczestniczyli wraz ze swoimi dziećmi w wieku od 10-14 lat. Jest to cykl 7 spotkań po 2 godziny (po 60 min.), które będą odbywały się stacjonarnie w Ośrodku Rehabilitacji i Szkolenia PZN w Bydgoszczy dla 5 rodzin (20 osób). Zajęcia dla dzieci i rodziców będą prowadzone metodami psychoaktywnymi. Pierwszą godzinę zajęć dzieci i rodzice są rozdzieleni. Z dziećmi pracuje 2 trenerów/terapeutów a z rodzicami 1 prowadzący. Druga godzina jest wspólna, co pozwala zintegrować doświadczenia obu grup, poznać wzajemnie sposoby spostrzegania rzeczywistości, oczekiwania i sposoby rozwiązywania pojawiających się problemów.
• GRUPA WSPARCIA „JESTEM OJCEM”
To zadanie kierowane do grupy ojców, którzy zmagają się ze zjawiskiem alienacji rodzicielskiej i szczególnie trudnymi zachowaniami swoich dzieci. O wpływie alienacji rodzicielskiej na kondycję psychiczną dzieci i młodzieży w Polsce pisał m.in. Dariusz Szenkowski. „Autor przedstawił główne przyczyny alienacji rodzicielskiej w Polsce, do których zaliczył przyczynę osobową, związaną z dysfunkcją czy niedojrzałością rodzicielską jednego z rodziców. Taki rodzic – alienator, często przy pomocy swojej rodziny i innych osób, manipuluje całą strukturą psychiczną dziecka, głównie jego emocjami, uczuciami, potrzebami, lękami, by przedstawić drugiego rodzica jako swoiste „zagrożenie” dla dziecka, co zaburza świat psychiczny i emocjonalny młodego człowieka. Dodatkowo w tym celu, poza psychomanipulacją, która jest najczęściej stosowana, rodzic – alienator utrudnia bądź uniemożliwia dziecku wszelki kontakt z drugim rodzicem i całą jego rodziną, by w ten sposób uczynić siebie „głównym światem” w życiu dziecka, zapewniającym mu „najbezpieczniejsze i szczęśliwe życie”, co utrwala w młodym człowieku podporządkowanie i jego zależność od rodzica – alienatora. Skutkiem takiego oddziaływania są zaburzenia w rozwoju emocjonalnym oraz psychicznym dzieci i młodzieży.
„Tylko Ty sam sobie poradzisz, ale nie poradzisz sobie sam (M.L. Moeller)”. Poprzez wspólną pracę w grupie wsparcia można łatwiej przezwyciężyć obciążenia psychiczne i/lub obciążenia spowodowane problemami własnymi lub swoich bliskich. Członkowie grupy wsparcia pracują nad poprawą ich sytuacji osobistej. W grupach wsparcia nawiązywane są kontakty z innymi osobami, znajdującymi się w podobnej sytuacji, wymieniają doświadczenia i informacje oraz szukają się dróg wyjścia. Chcemy stworzyć naszym rodzicom/ojcom możliwość otwartego mówienia o rodzicielskich trudach oraz wymiany doświadczeń z radzeniem sobie w sytuacjach krytycznych z byłymi partnerami i dziećmi. Zadaniem, terapeuty w czasie spotkań będzie stworzenie atmosfery otwartości sprzyjającej dzieleniu się doświadczeniami i wspólnym poszukiwaniem możliwych rozwiązań trudnych sytuacji. Otwarte rozmowy sprzyjać będą racjonalnej ocenie problemów dziecka, z którym ojcowie nie mają kontaktu lub są one rzadkie i w dyskomfortowych ala obojga warunkach.
Spotkania grupy wsparcia będą odbywały się średnio raz w miesiącu po 2 godziny (120min).
Łącznie planowanych jest 16 h spotkań.
POZOSTAŁE FORMY:
• INDYWIDUALNA KONSULTACJA PSYCHOLOGICZNA
To spotkanie rodzica/opiekuna pieczy zastępczej z psychologiem (1-3 spotkań po 60 min), służące wstępnej diagnozie problemu, czasem szybka interwencja w sytuacji kryzysowej oraz ukierunkowanie klienta na możliwe rozwiązania. Celem jest też określenie dalszych kroków, np. zaproponowanie psychoterapii, skierowanie do innego specjalisty (psychiatry, seksuologa), czy porada dotycząca poszerzenia wiedzy i umiejętności na celowanych w problem warsztatach/szkoleniach. To bezpieczna przestrzeń do omówienia trudności, uzyskania wsparcia, zrozumienia sytuacji i wypracowania wstępnych strategii radzenia sobie, często zakończona ustaleniem „kontraktu” w razie potrzeby dłuższego wsparcia.
• SYSTEMOWA TERAPIA RODZIN I PAR
Systemowa terapia rodzin i par to forma pomocy rodzinom, które przeżywają poważniejszy kryzys i potrzebują wsparcia w sprawach istotnych dla ich dzieci lub całego systemu rodzinnego. Systemowa terapia rodzin traktuje rodzinę jako połączony system, w którym zachowanie jednego członka wpływa na pozostałych, a problem (np. zaburzenie u dziecka) jest traktowany jako objaw dysfunkcji całego systemu, a nie jednostki. Celem jest poprawa komunikacji, zmiana niekorzystnych wzorców interakcji oraz znalezienie nowych, zdrowszych sposobów relacji. Praca z rodziną pozwala spokojnie przyjrzeć się temu, co dzieje się w rodzinie i jaki wpływ na poszczególne osoby mają wzorce wzajemnych zachowań. Cykl spotkań, w których uczestniczą najczęściej rodzice i dzieci, a w niektórych przypadkach dziadkowie, o ile wspólnie mieszkają. Celem systemowej terapii par jest rozwiązanie problemów i konfliktów w rodzinie, poprawa ich wzajemnej komunikacji oraz odbudowa więzi między jej członkami bez udziału dzieci w sytuacji gdy mają poniżej 7 roku życia.
Dzięki wspólnej terapii członkowie rodziny lub pary mogą:
– swobodnie wyrazić swoje uczucia i myśli,
– porozmawiać ze sobą swobodnie i wysłuchać się na wzajem,
– omówić zaistniałe trudności, problemy, konflikty, kryzysy w rodzinie,
przepracować mechanizmy zaburzające ich system rodzinny.
Dzięki tej terapii każda osoba w rodzinie zyskuje większe poczucie autonomii, może też uzyskać większe wsparcie i zrozumienie od członków rodziny, a także sama efektywniej tego wsparcia udzielać.
1,5 h (90min.) sesje rodzinne lub dla par będą prowadzone przez dwóch terapeutów, zgodnie z przyjętymi standardami terapii systemowej. Terapia rodzinna i dla par będzie realizowana wyłącznie stacjonarnie.